Teresa Tyszkiewicz
Biografia
Teresa Tyszkiewicz (ur. 28 grudnia 1953 roku w Ciechanowie, zmarła 22 stycznia 2020 w Paryżu) była polską artystką – autorką filmów krótkometrażowych, tworzącą w fotografii, rysunku, performansie i malarstwie. Tworzyła także obiekty przestrzenne i rzeźby. Jej mężem był artysta Zdzisław Sosnowski.
Studiowała na Wydziale Mechaniczno-Technologicznym Politechniki Warszawskiej (dyplom 1978, lata 1974–1978). Była współzałożycielką Związku Twórców Filmowych Remont (1980). Rozpoczęła pracę twórczą w 1978 roku. W latach 1978–1981 działała wokół Galerii Współczesnej w Warszawie. Jej pierwsze filmy powstały ze współpracy z Zdzisławem Sosnowskim: Stałe zajęcie, Druga strona, Dzień po dniu. Poza filmem wykonywała performanse, malowała obrazy i rysowała.
Filmy na taśmie 16 mm obejmują m.in. Stałe zajęcie (1978/79), Druga strona (1979/80) oraz Dzień po dniu (1980), Ziarno (1980), Oddech (1981), Obraz i gry (1981) i Stadium (1981).
W 1982 roku Teresa Tyszkiewicz wyjechała do Paryża, gdzie wraz z mężem zrealizowała kilka filmów. Jej twórczość została przypomniana dopiero na wystawie Jesteśmy w Zachęcie w 1991 roku, gdzie zaprezentowano prace takie jak płótno ze szpilkami skrępowane sznurem oraz szpilki i pismo.
Okres paryski charakteryzował się zmianą warsztatu: zaczęła wykorzystywać szpilki krawieckie, które łączyła z innymi materiałami, tworząc obiekty-obrazy. Początkowo wbijała 800–1000 szpilek dziennie. We Francji rozwijała pomysł komponowania obrazów ze szpilek, które stały się jej znakiem rozpoznawczym. Szpilka była dla niej symbolem zmagań z przeszkodami, jednocześnie łagodna po ujarzmieniu i inspirująca nowe propozycje. W wielu realizacjach wykorzystywała także swoje ciało jako medium artystyczne.
W 2020 roku przygotowano dużą wystawę monograficzną Teresy Tyszkiewicz Dzień po dniu w ms2 Muzeum Sztuki w Łodzi. Artystka zmarła tuż przed otwarciem wystawy, która została przesunięta o kilka miesięcy z powodu pandemii Covid-19. Jej prace znajdują się w zbiorach publicznych i prywatnych, m.in. Fonds National d Art Contemporain w Paryżu, Musée Ville de Paris i Fondation Camille w Paryżu.