Premier Tusk w Wieluniu: „Nienawiść i pogarda prowadzą do zła”. Rozpoczęcie roku szkolnego 2026/27
Inauguracja roku szkolnego w cieniu rocznicy wojny
W poniedziałek, 1 września 2026 r., premier Donald Tusk wziął udział w uroczystym rozpoczęciu roku szkolnego w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. To symboliczne miejsce – miasto zostało zbombardowane przez niemieckie siły powietrzne w pierwszych godzinach II wojny światowej. Szef rządu podkreślił, że data ta łączy radość z nowego etapu edukacji z refleksją nad tragiczną historią narodu.
W swoim wystąpieniu premier zwrócił uwagę, że pamięć o wojnie powinna być moralnym kompasem dla kolejnych pokoleń. Jak zaznaczył, nienawiść, pogarda i przemoc zawsze prowadzą do zła, dlatego tak ważne jest, aby młodzież uczyła się szacunku i reagowała na agresję w codziennym życiu. Wcześniej Tusk zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z dwojgiem świadków bombardowania – panią Anielą i panem Eugeniuszem.
Wieleń – symbol początku wojny i jej ofiar
Atak na Wieluń, dokonany 1 września 1939 r. o świcie, uznaje się za jeden z pierwszych aktów agresji III Rzeszy przeciwko Polsce. W nalocie zginęło co najmniej 1200 osób, a centrum miasta zostało zniszczone w 90 procentach. Choć w powszechnej świadomości to Westerplatte stało się symbolem wybuchu wojny, wielu historyków wskazuje, że to właśnie Wieluń był pierwszym celem niemieckich bombowców.
Premier podkreślił, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie. Najważniejsze jest, aby wszędzie na świecie pamiętano, do czego prowadzi nienawiść i jakie straszliwe nieszczęścia niesie ze sobą konflikt zbrojny. Jak mówił, każda kolejna generacja ma obowiązek dążyć do tego, by uniknąć powtórki z historii.
„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Apel do młodzieży: szacunek i reagowanie na przemoc
Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, przypominając, że to od ich codziennych postaw zależy przyszłość Polski. Podkreślił, że młode pokolenia nie doświadczyły dramatów wojny, ale mają obowiązek dbać o to, by kraj pozostał wolny i bezpieczny. Wyraził zaniepokojenie rosnącą liczbą aktów przemocy w polskich szkołach, w tym tych o podłożu narodowościowym.
W swoim przemówieniu Tusk zaapelował o wzajemny szacunek, respektowanie odmiennych opinii i pomoc słabszym. Zachęcał uczniów do odważnego wyrażania własnych poglądów, ale jednocześnie do szanowania nauczycieli i rówieśników. Jak zaznaczył, nawet drobne gesty – jak poświęcenie chwili na pomoc potrzebującym – są lekcją obywatelskiej postawy.
„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Lokalny kontekst: Ciechanów i pamięć o wojnie
Mieszkańcy Ciechanowa i okolic szczególnie dobrze rozumieją wagę tych słów. W czasie II wojny światowej region był świadkiem dramatycznych wydarzeń – w 1939 r. hitlerowcy utworzyli w mieście obóz przejściowy, a później getto dla ludności żydowskiej. W 1941 r. w pobliskim Działdowie działał obóz zagłady, przez który przeszło tysiące więźniów, w tym wielu mieszkańców ziemi ciechanowskiej.
Współcześnie ciechanowskie szkoły, podobnie jak cała Polska, mierzą się z wyzwaniem przeciwdziałania przemocy i budowania postaw obywatelskich. Lokalne placówki organizują projekty historyczne i spotkania ze świadkami historii, ale – jak podkreśla premier – to codzienne relacje między uczniami decydują o klimacie w szkole. Warto, aby młodzież z Ciechanowa wzięła sobie do serca apel o reagowanie na agresję i wsparcie słabszych.
Znaczenie pamięci dla przyszłości
Premier podkreślił, że znajomość historii to nie tylko sucha wiedza, ale przede wszystkim umiejętność wyciągania wniosków. Refleksja nad przyczynami wojny pozwala rozpoznawać zagrożenia, zanim przerodzą się w tragedię. Dlatego tak ważne jest, aby w każdej polskiej szkole 1 września był dniem zadumy i przestrogą dla kolejnych pokoleń.
Jak zaznaczył Tusk, odpowiedzialność za przyszłość kraju spoczywa na młodych ludziach. To od ich postaw – szacunku, odwagi cywilnej i gotowości do pomocy – zależy, czy Polska pozostanie krajem wolnym i bezpiecznym. Wystąpienie w Wieluniu było zatem nie tylko okazją do uczczenia rocznicy, ale także jasnym przesłaniem na nadchodzący rok szkolny.
- 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego w Wieluniu z udziałem premiera
- 1200 ofiar – bilans niemieckiego nalotu na Wieluń w 1939 r.
- 90% – stopień zniszczenia centrum miasta podczas bombardowania
- 1939 r. – początek II wojny światowej i atak na Wieluń